اصول و قواعد پژوهش در تاریخ شفاهی دفاع مقدس

(مطالعه موردی تاریخ صدر اسلام)

نگارنده: ابراهیم صالحی حاجی آبادی[۱]

چکیده

تاریخ دفاع مقدس، از جمله تاریخ‌های مهم عصر حاضر به شمار می‌رود که نه تنها در  زمان حال، بلکه در آینده از نظر حقوقی، سیاسی و تاکتیک‌های نظامی بسیار مورد نقد و بررسی و ارائه‌ی تحلیل‌های واقعی و غیر واقعی قرار می‌گیرد. طبیعتا آنچه یکی از مهمترین اسناد –خصوصا در چند دهه‌ی آینده که راویان و شاهدان جنگ در قید حیات نیستند- که زیربنای این تحلیل‌ها قرار می‌گیرد همین تاریخ شفاهی است که از یک منظر به مراتب اعتبار آن بیشتر از تاریخ کتبی است، چرا که در تاریخ کتبی احتمال جعل و حذف و زیاده وجود دارد، ولی در تاریخ شفاهی، به راحتیِ تاریخ کتبی نمی‌توان تصرف کرد؛ از همین روی توجه به اصول و قواعد پژوهش در «استخراج، ثبت، سازمان دهی و نشر» تاریخ شفاهی از اهمیت خاص و ویژه‌ای برخوردار است. زیرا هر چه تاریخ شفاهی با این اصول و قواعد منطبق باشد، میزان و اعتبار آن بیشتر و قابلیت دست یابی به حقیقت بسیار راحت‌تر می‌شود. از همین روی سرسری برخورد کردن با تاریخِ دارای چنین اهمیتی که بر مسائل حقوقی و سیاسی تاثیر مستقیم دارد، بسیار نابخردانه است. پس ضروری است که تاریخ شفاهی جنگ ایران و عراق با دقت، ظرافت و همراه با مویدات دیگر، ثبت و ضبط شود تا در زمان مقتضی از آن استفاده شود، خصوصا پیرامون مسايلی که بار سیاسی- حقوقی دارد، که در آینده ممکن است یکی از طرفین با طرح دعوا در مجامع بین المللی ادعای خسارت کنند و در چنین مواردی است که حتی یک جمله از تاریخ شفاهی توسط فردی مسوول، ممکن است سیر و روند پرونده را تغییر دهد. از منظر دیگر، بسیاری از نسل حاضر نه در جنگ حضور داشتند و نه اساسا آن را درک کردند، بلکه سال‌ها بعد از آن به دنیا آمدند، از این جهت نیز تاریخ جنگ باید در چارچوب و قواعد خاص و مطابق با فهم و درک و با زبان آنها، به نسل بعدی منتقل شود تا ضمن بیان رشادت‌ها و جانفشانی‌های رزمندگان، نکات منفی نیز بیان شود تا مورد درس گیری و عبرت شود و احیانا در سایر جنگ‌ها –اعم از داخلی یا منطقه ای و برون مرزی- بتوان نکات مثبت را تقویت و نکات منفی را برطرف کرد.

کلید واژه‌ها:

اصول و قواعد، پژوهش، تاریخ شفاهی، دفاع مقدس

 

[۱] . شماره تماس ۰۹۱۹۱۴۸۶۳۷۷.   این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

درباره سازمان

پیشینه سازمان اسناد و مدارک دفاع مقدس به ستاد تبلیغات جبهه و جنگ بر می گردد در ستاد تبلیغات جنگ گردآوری و مستندسازی اسناد مرتبط با جنگ در ۲ بخش اسناد داخلی و خارجی و با بهره گیری از خبرگزاری ها - رسانه جمعه، اخبار و اطلاعات، بولتن ها و سازمان ها و نهادهای نیروهای مسلح شامل ارتش، سپاه، ناجا، جهاد سازندگی بنیاد شهید و سازمان های بین المللی از سال ۱۳۵۹ آغاز شد و تا پایان دفاع مقدس ادامه داشت و پس از آن بعنوان مرکز اسناد در معاونت تحقیقات بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش های دفاع مقدس و پژوهشگاه علوم و معارف دفاع مقدس ماموریت جمع آوری، نگهداری و مستندسازی اسناد را بر عهده گرفته است. 

اطلاعات تماس

روابط عمومی: ۲۶۴۰۳۰۴۰ (۰۲۱)

دورنگار: ۲۶۴۰۳۰۰۵ (۰۲۱)

آدرس: تهران،بزرگراه شهید حقانی شرق به غرب، ابتدای خیابان کوشا، ساختمان آرشیو ملی،  طبقه همکف، سازمان اسناد و مدارک دفاع مقدس

ایمیل:info@defadocs.ir